PHİLOSOPHEMA

Tarih 26 Mayıs 2009

PHİLOSOPHEMA i. (yun. k.). Felsefe te­zi. Aristoteles’te, bilimsel akılyürütme ve­ya kimi zaman felsefe incelemesi. (L)
Philosophia Prima Sive Ontologia Methodo Scientîfica Pertractata (tik Felsefe veya Bilimsel Ontoloji Metodu), Wolff’un 1729′da yayımladığı eser; ontoloji veya ilk felsefe, varlığın varlık olarak bilimidir. Eser, iki bölüme ayrılmıştır. Birinci bölüm­de, genellikle, varlık kavramı, çelişme ve yeterli neden, öz ve varolma ilkeleri ince­lenir. İkinci bölümde ise, çeşitli metafizik gerçeklerle bunların uzay ve zaman, hare­ket, bitimli ve bitimsiz, nedenler ve belir­tiler gibi kendi aralarındaki ilişkiler ele alı­nır. Wolff’un doktrini mutlak akılcılıktır. (L)
Philosophie de l’Art. Bk. sanat felse­fesi.
Philosophy of the Active and Moral Powers (the) [Etkin ve Ahlâkî Yetilerin Fel­sefesi], Dugald Stewart’ın 1828′de yayımla­nan son eseri. Yazar bu eserinde, insanın düşünce dünyasında ortaya çıkan etkin il­kelerle, insanı belli bir sona doğru kör ve içgüdüsel etkilerle sürükleyen ilkeleri kesin bir sınır çizgisiyle ayırmak ister. İçgüdüsel ilkeler arasında, iştahaları, istekleri ve sev­gileri sayar. «Belirleyici ve aklî» ilkeler, kendini sevme ve «ahlâk yetisi»dir. Bu araş­tırma din, mutluluk bilimi ve ödev bilimi ile ilgili bölümlerle tamamlanır. (L)