Polonya’dan Türkiye’ye İhracat
Tarih 03 Haziran 2009
POLONYA’DA YABANCI YATIRIM ORANI:
“DEĞERLENDİRME”
Yabancı firmaların geçtiğimiz yıl yani 2006′da Polonya’ya rekor düzeyde yatırım yapmış olmalarına karşın, yatırım tutarı kişi başına vurulduğunda, ör. Çek Cumhuriyeti ve Macaristan gibi bölgemizin başka ülkelerine göre hala sönük kalındı.
Polonya gittikçe daha fazla dış yatırım alıyor. Başta LCD ekranlar olmak üzere elektronik cihaz üretiminde yavaş yavaş bir üretim devine dönüşüyoruz. Toshiba, Funai, Sharp, LG Philips ya da Dell gibi dünya devleri Polonya’da fabrikalar kuruyorlar. Bunu da otomobil, yakıt ya besin sektörleri için yapılan (özellikle Toyota, Bridgestone, Shell ya da Carlsberg şirketleri tarafından) yapılan yatırımlar izliyor. Bu şirketler, binlerce yeni iş yeri yaratırken, yeni teknolojilerin Polonya’ya akarılmasına da etki ediyorlar. Onlar sayesinde ekonomi daha çabuk gelişiyor. Yabancı konsorsiyumlar, 2006 yılı sonuna kadar Polonya’da yaklaşık 180 milyar Dolar yatırım yaptılar. Bu, kişi başına 2,8 bin Dolar’ı aşkın bir yatırım demek. Ancak bu rakam, sıradan bir Çek vatandaşı için 6,3 bin Dolar’ın, bir Macar içinse 6,7 bin Dolar’ın üzerinde gerçekleşiyor.
Geçen yıl, Polonya için bir rekor yılı oldu; Polonya Merkez Bankası’nın ilk verilerine göre yatırımlar 14,7 milyar Dolar’a erişti. Bu rakam, geçen yıla göre 5 milyar Dolar’ın üzerinde bir artış demek.
Polonya şirketlerinin yurtdışındaki doğrudan yatırımları da artıyor. 2006 yılında 4,3 milyar Dolarlık dış yatırımla rekor bir rakam yakalandı. Bu rakamda, Litvanya’nın Mozejki rafinerisinin PKN Orlen tarafından 2, 34 milyar Dolara alınmasının büyük payı var. Peki, yabancı şirketleri Polonya’ya çeken şey ne? Dünya Bankası’nın Polonyalı iktisatçılarından Leszek Kasek’e göre, sanayide çalışma verimliliğinin dinamik gelişimi, talep piyasasının büyüklüğü ve Avrupa şartlarına göre hala ucuz olmayı sürdüren iş gücü, bu çekiciliğin nedenleri. Yurtdışı yatırımlar, sadece ekonominin modernleşmesine etki etmekle kalmıyor, ama aynı zamanda Polonya’nın dış ticaretini de şekillendiriyorlar.
Yabancı sermayeli şirketlerin Polonya’nın ithalatında ve ihracatında %60′ı aşan payları var. Özellikle onlar sayesinde ticaret çabuk gelişiyor. Polonya Merkez Bankası verilerine göre, Polonya’da faaliyet sürdüren şirketler geçtiğimiz yıl (2005 yılına göre %19,8′lik bir artışla) 93 milyar Dolarlık mal ihracı gerçekleştirmişler. Aynı dönemde ithalat yaklaşık 97 milyar Dolar artarak bir önceki yıla göre %21,5 daha fazla olarak gerçekleşmiş.
Ticaret, ekonomi ve yatırım konularında işbirliğinin durumu
(seviyesi, dinamiği, yapısı ve bilançosu)
Polonya’da Gümrük Giriş ve Çıkış Beyannamelerindeki verilere göre hazırlanan istatistiki bilgiler doğrultusunda, Türkiye ile karşılıklı ticari cirolar aşağıdaki şekildedir (yıllardaki ihracat ve ithalat tutarlarının değişiklikleri yüzde olarak ve 1999 yılındaki değerler baz alınarak hesaplanmıştır):
(milyon ABD Dolari)
|
Yıllar |
1999 |
% |
2000 |
% |
2001 |
% |
2002 |
% |
| İhracat |
84,4 |
100 |
132,9 |
157,4 |
138,0 |
163,5 |
255,3 |
302,0 |
| İthalat |
193,6 |
100 |
215,8 |
111,4 |
399,1 |
206,1 |
629,3 |
325,0 |
| Toplam |
278,0 |
100 |
348,7 |
125,4 |
537,1 |
193,2 |
884,6 |
318,2 |
| Fark |
-109,2 |
x |
-83,0 |
x |
-261,1 |
x |
-374,0 |
x |
T.C Devlet İstatistik Enstitüsü ‘nün verilerine göre ise karşılıklı ticari cirolar aşağıda gibidir :
|
Yıllar |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
| Polonya’dan Türkiye’ye İhracat |
81,2 |
163,9 |
168,1 |
244,2 |
| Polonya’nın Türkiye’den İthalatı |
219,6 |
173,4 |
240,7 |
340,5 |
| Toplam |
300,0 |
337,3 |
408,8 |
584,7 |
| Fark |
-138,4 |
-10,0 |
-72,6 |
-96,0 |
Yukarıdaki bilgilere göre Polonya ve Türk istatistikleri arasında ciddi farklar mevcuttur. Türk istatistikleri Polonya’ya ihracatı düşük göstermektedir. Dokuma ürünleri gibi kalemlerde yaklaşık 100 milyon ABD Doları tutarında ihracat gösterilmiş, Polonya istatistiklerine göre ise bu ürünlerin ithalatı 222 milyon ABD Doları tutarında kaydedilmiştir. Motorlu araç kaleminde Türk verileri 90 milyon ABD Doları tutarında ihracat gösterilmekte, Polonya istatistiklerinde ise bu tutar 156 milyon ABD Dolarıdır.
Bu farklar, Türk mallarının Polonya gümrük sahasına üçüncü ülkeler (örneğin Almanya veya İtalya) üzerinden girebilme ihtimalinden dolayı kısmen açıklanabilir.
2002 yılında karşılıklı ticaret hacminde önemli artış kaydedilmiştir. 2001 yılına göre Polonya’nın ihracatı % 85, ithalatı ise % 57′ye yakın oranda büyümüştür.
2002 yılında Polonya’nın Türkiye’ye ihracatındaki başlıca ürünler
(bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırma)
|
No. |
PCN |
Ürün adı |
2002 |
İhracat |
İhracattaki |
|
1 |
8540 |
Sıcak ve soğuk katotlu elektronik lambalar, fotoseller, vakumlu lambalar, vs. |
90,635 |
164,9 |
35,50 |
|
2 |
8905 |
Fener gemileri, itfaiye gemileri, yüzen vinç, dok, platform |
23,963 |
9,38 |
|
|
3 |
2701 |
Taş kömürü, briketler ve kömürden mamul diğer yakıtlar |
14,556 |
241,3 |
5,70 |
|
4 |
8539 |
Flamalı ampul ve lambalar, far setleri, ultraviole ve infrared ışın kaynakları |
6,745 |
123,8 |
2,64 |
|
5 |
7216 |
Alaşımsız çelikten köşebent ve profiller |
5,564 |
582,2 |
2,18 |
|
6 |
8212 |
Usturalar, tıraş makineleri, jiletler (yarı mamul şeritler halinde olanlar dahil) |
5,472 |
102,1 |
2,14 |
|
7 |
4804 |
Kükürtlü, kaplamasız kağıt ve mukavva, rulo ve tabaka halinde, 4802. veya 4803. maddedekiler hariç |
5,092 |
214,9 |
1,99 |
|
8 |
4011 |
Araç dış lastikleri, yeni |
4,306 |
120,3 |
1,69 |
|
9 |
3904 |
PVC ve diğer klorlu alkenler, basit formlarda |
4,145 |
327,6 |
1,62 |
|
10 |
8708 |
Motorlu araçların parça ve aksamları, 8701 – 8705′e göre |
3,819 |
80,6 |
1,50 |
|
11 |
7308 |
9406. madde hariç konstrüksiyonlar ve çelik konstrüksiyonların parçaları |
3,672 |
832,7 |
1,44 |
|
12 |
8503 |
Sadece 8501. ve 8502. Maddelerdeki makineler için parçalar |
3,445 |
1,35 |
|
|
13 |
7204 |
Çelik ve demir döküm hurda ve atıkları, ve onların tekrar eritmede kullanılan kaplar |
3,362 |
1,32 |
|
|
14 |
3902 |
Basit formlarda propilen veya diğer alkenlerin polimerleri |
3,129 |
139,8 |
1,23 |
|
15 |
8408 |
Kendinden ateşlemeli akaryakıt motorları |
2,419 |
111,0 |
0,95 |
|
16 |
3214 |
Camcı macunu, reçine esaslı macunlar, boyacılıkta kullanılan dolgu malzemeleri ve diğerleri |
2,222 |
261,6 |
0,87 |
|
17 |
3105 |
Nitrat, fosfor veya potasyum arasından iki veya üçünü içeren mineral ve kimyasal gübreler |
2,194 |
0,86 |
|
|
18 |
8413 |
Ölçüm cihazı olan olmayan sıvı için pompalar,sıvı için liftler |
2,008 |
223,7 |
0,79 |
2002 yılında Polonya’nın Türkiye’den ithalatındaki başlıca ürünler
(bir önceki yılın aynı dönemi = %100)
|
No. |
PCN |
Ürün adı |
2002 |
İthalat |
İthalattaki |
| 1 |
8703 |
Motorlu araçlar, binek, binek-yük araçları (8702. maddedekiler hariç) ve yarış araçları | 104,147 | 160,3 | 16,55 |
| 2 |
8528 |
TV yayını için alıcı cihazlar, monitör ve video projektörleri | 27,543 | 129,5 | 4,38 |
| 3 |
8413 |
Ölçüm cihazı olan veya olmayan sıvı için pompalar, sıvı için liftler | 26,442 | 4,20 | |
| 4 |
2401 |
İşlenmemiş tütün, tütün atıkları | 23,873 | 272,4 | 3,79 |
| 5 |
5209 |
Pamuk oranı % 85 ve daha fazla olan ve ağırlığı 200g/m2′den fazla olan pamuklu kumaşlar | 23,242 | 106,4 | 3,69 |
| 6 |
5801 |
Kaplamalı ve şenil kumaşlar, 5802. ve 5806. maddeler hariç | 16,758 | 324,8 | 2,66 |
| 7 |
6110 |
Örme kumaştan bluzlar, kazaklar, hırkalar, yelekler vs. | 16,714 | 216,1 | 2,66 |
| 8 |
6204 |
Bayan ve kız çocuğu için giyim eşyaları, takımlar, ceketler, elbiseler, etekler ve pantolonlar | 15,170 | 221,6 | 2,41 |
| 9 |
6109 |
Örme kumaştan her türlü tişört, atlet | 13,466 | 218,0 | 2,14 |
| 10 |
8708 |
Motorlu araçların parça ve aksamları, 8701 – 8705′e göre | 13,312 | 156,7 | 2,12 |
| 11 |
3401 |
Sabun ve sabun olarak kullanılan organik, yüzeysel aktif maddeler, sabun içeren kağıtlar vs. | 12,928 | 112,5 | 2,05 |
| 12 |
5509 |
Sentetik elyaftan iplik (dikiş ipliği hariç), perakende satış amaçlı olmayan | 12,288 | 420,0 | 1,95 |
| 13 |
0805 |
Taze veya kurutulmuş narenciye meyveleri | 11,110 | 115,2 | 1,77 |
| 14 |
8504 |
Elektrik transformatörleri, redresörler ve benzerleri, ikaz cihazları | 11,043 | 156,1 | 1,75 |
| 15 |
5407 |
Sentetik elyaf ipliğinden kumaş, 5404. maddedeki malzemeden yapılan kumaşlar dahil | 10,459 | 139,0 | 1,66 |
| 16 |
8702 |
Sürücü dahil on veya daha fazla kişinin taşınması için motorlu araçlar | 10,322 | 129,5 | 1,64 |
| 17 |
0802 |
Taze veya kurutulmuş kabuklu yemiş, 0801. maddedekiler hariç | 9,806 | 120,0 | 1,56 |
03 Haziran 2009 saat 03 Haziran 2009 de hazırlanan bu sayfa Polonya’dan Türkiye’ye İhracat hakkında bilgi içermektedir.|