Potemkin, rusça Potyomkin

Tarih 06 Haziran 2009

Potemkin, rusça Potyomkin, Karadeniz Rus Krallık filosuna bağlı zırhlı. Gemide yemeklerin kötülüğü yüzünden bir ayaklan­ma olmuştu. Deniz eri Matyuşenko’nun elebaşılığını yaptığı ayaklanmada birçok su­bay öldürüldü; mürettebat gemiyi askerî bir­liklerin grev halindeki işçilerle çarpıştığı Odessa’ya götürdü (27-28 haziran 1905 gece­si). Orada ihtilâlciler denizcilerden şehri işgal etmelerini istediler. Denizciler ise, ha­rekete geçmek için Sivastopol filosunun gel­mesini bekliyordu. Ama umutları boşa çıktı, filo onlara katılmadı. Buna karşılık, Svya­toy Georgiy zırhlısındaki denizcilerin tutu­mundan ve ayaklanmanın yayılmasından korkan subaylar da Potemkin’e saldırmayı göze alamadılar. Bunun üzerine Potemkin Köstence’ye gitti; hükümet tutuklanmaya­cakları konusunda söz vererek denizcilerin teslim olmalarını istedi. Mürettebat önce bu teklifi kabul etmedi. Ama Feodosiya’da bir ikmal teşebbüsünden sonra Köstence’de rumen makamlarına teslim oldular (ağustos). Çarın ordu üstündeki otoritesini kesin bir şekilde sarsan bu ayaklanma, Sovyet hükü­meti zamanında Ayzenştayn tarafından «Po­temkin Zırhlısı» (Bronenosets «Potyomkin») adiyle filme alındı (1925). [L]