POZİTİVİST

Tarih 08 Haziran 2009

POZİTİVİST sıf. (fr. positiviste). Poziti­vizmle ilgili: Pozitivist felsefe.
— Huk. Pozitivist okul, Ceza hukuku alanında kişileri suç işlemeğe iten sebepleri toplum açısından inceleyen okul. Bk. ANSİKL.
— ANSiKL. Pozitivist okul, XIX. yy.da gelişen genel pozitivist akımın etkisiyle meydana geldi. Okulun kurucusu Lombroso’dur. Sonraları Garofalo ve özellikle Ferri tarafından geliştirildi. Pozitivist görüşe göre, her olay gibi toplum olaylarının da bir sebebi vardır. Toplumdaki kötülüklerin son bulması isteniyorsa, bunlara sebep olan toplum olaylarına son vermek gerekir. Yoksa, belli sebepler, belli sonuçlar doğu­racak; başka bir deyişle sebep devam et­tikçe suç da olacaktır. Bu yüzden ceza hu­kuku alanında irade hürriyetinden söz edi­lemez, çünkü bir kimseyi suça iten onun iradesi değil, toplumda bulunan ve kötülü­ğe temel olan sebeplerdir (kültürsüzlük, kötü muhit, akıl hastalığı gibi). Bu görü­şün vardığı sonuç şudur: sorumluluğun te­meli kişinin irade hürriyeti değildir. Kişi, iradesi hür olmadan belli sebeplerin etkisi altında suç işlediğinden, toplum için teh­likeli bir kişi durumundadır ve bu sebeple cezalandırılması gerekir. Akıl hastası olan bir kimseye bile ceza müeyyidesi uygulan­malıdır. Pozitivist okul görüşüne göre, suç işleyenlerin büyük bir kısmı normal olma­yan kimselerdir. Ancak cezalandırılmada dış etkenler nazara alınır.
♦ İ. Pozitivizmden yana olan kimse. (M)