Prag Dilbilim derneği

Tarih 08 Haziran 2009

Prag Dilbilim derneği, özellikle 1929-1939 arasında Çekoslovakya’da faaliyet gösteren dernek, 1926′da iki dilbilimci grubunun karşılaşmasıyle doğdu; bu gruplardan birini çekler (Vilem Mathesius, Bohumil Trnka, Bohuslav Havranek, Jana Mukarovsky), öbürünü ruslar (N. Trubestkoy, R. Jakobson, S. Karcevski) meydana getiriyordu. İki gru­bun da aynı konularla ilgilenmesi, Birinci Milletlerarası Islavcılar kongresine (1929) tezler halinde sunulan ortak bir programın hazırlanmasına yol açtı. Daha sonra dernek milletlerarası bir dergi
(Prag Dilbilim Oku­lu Çalışmaları) ve 1935′ten sonra da çekçe bir dergi (Slovo a Şlovesnost) yayımladı. Prag dilbilim derneğinin başlıca özelliği, ya­pısalcı ilkeyi ön plana geçirmesi ve görev kavramına ağırlık vermesidir. Görev kavra­mı ise incelenen her unsuru teleoîojik ba­kımdan ele alır. Prag derneği dilbilimcileri, fonoloji alanında çok başarılı sonuçlara ulaştı; ama sözdizimi, morfoloji v.b. alanında da değerli araştırmalar yaptı; aynı zamanda dilbilim ilkelerini temel alan uygulamalar üstünde çalıştı. Bu ana faaliyetin yanı sıra, aynı metotlardan yararlanarak sanat, ede­biyat, toplum, âdetler, âyinler v.b. konular da ele alındı. Böylece Prag Dilbilim derne­ğinin çalışmaları semiyotiğin çeşitli dalların­da büyük bir gelişme sağladı. (L)