PROKLOS

Tarih 10 Haziran 2009

PROKLOS, yeni-eflatuncu filozof (İstan­bul 412-Atina 485). İskenderiye’de gezimci filozof Olympiodoros’un derslerini izledi ve Atina’da felsefe okuttu. 40 Yaşında, Atina yeni-eflatuncu okulunun başına geçti ve Larissa’lı Domninos’un yerini aldı. Bu gö­revde otuz yıldan fazla kaldı. Plotinos’tan sonra, yeni-eflatuncu okulun en ünlü tem­silcisidir. Proklos’un, Eflatun’un Timaios’u üstüne açıklaması çok ünlüdür. Ayrıca aynı filozofun Parmenides, Theaiteios Kratylos, Politeia adlı eserleri ve öbür diyalogları üstüne de açıklamaları vardır (yalnız bura­da adı geçen açıklamaları günümüze ka­dar gelmiştir). Çeşitli konular üzerine da­ha birçok orijinal eser vermişti. Yeni-efla­tuncu metafizik hakkında günümüze ulaşan tek eser olarak bilinen Stoikheiosis Theologike (Teoloji Temel Bilgileri) adlı kita­bı Sebepler adiyle bir inceleme kitabı ola­rak özetlendi ve yanlışlıkla Aristoteles’e mal edildi. Bu kitap Ortaçağda çok ünlüy­dü. Sağlığında Proklos’a bir bilge ve bir kâhin gözüyle bakılırdı. (L)