Protagoras veya Sofistler

Tarih 11 Haziran 2009

Protagoras veya Sofistler, Eflatun’un en canlı ve sevimli diyaloglarından biri; bu eserde sofistler nükteli bir dille yerilir. Pro­tagoras Atina’ya yeni gelmiştir. Sokrates, ona derslerini takip etmek isteyen genç bir Atinalıyı tanıtmak ister. Protagoras’ı öbür sofistlerle birarada, hayranları arasında bu­lur. Erdem öğretilebilir mi? Proteagoras «evet» der, ama Sokrates şüphe eder. So­fist Prodikos ve Hippias’ın da katıldığı bir tartışmada, gerçek iyi ve gerçek kötünün ne olduğunu anlamadan erdemin kavranamayacağı sonucuna varılır, öbürleri görüş­lerini değiştirirler: Sorates erdemin bir bi­lim olduğunu söyler, önceleri Sokrates’i tu­tan Protagoras bu fikri zorla kabul eder. Hâlâ Sokrtes’in etkilerini taşıyan Protago­ras dogmacı bir felsefe anlayışından uzak olması sebebiyle Eflatun’un gençlik diyalog­ları arasına konabilir; ama biçiminin mükemmelliğiyle bu eser Eflatun’un gençlik döneminin son yıllarına mal edilebilir. (-> Bibliyo.) [L]