RABİA

Tarih 17 Haziran 2009

RABİA sıf. (râbit’den rabKa). Esk. Dör­düncü.
♦ İ. Esk. Salisenin altmışta biri: Devrinin en mühim saatçisi. Hattâ Graham’dan ev­vel rabia hesaplarını bulmuş diyorlar (A. H. Tanpınar). || Kadın adı.
— Teşk, tar. Tanzimattan sonraki sivil rüt­belerden yukarıdan aşağıya dördüncüsü.
— ANSİKL. Teşk. tar. Rabia, «dördüncü rütbe» anlamma gelir ve «rabia rütbesi» şeklinde kullanılıp söylenirdi. Hâmise rüt­besinden büyük, saliseden küçüktü. Askerî rütbelerden yüzbaşının karşılığıydı, öteki rütbelerle birlikte ihdas edildi. Sonradan me­muriyetle ilgisi kaldırılarak yalnız rütbe olarak verilmeğe başlandı; özel nişanı da sahiplerinden geri alındı (1851). Bu rütbe­den olanlar resmî günlerde özel, sırmalı bir elbise giyer, kılıç takarlardı. Ancak, protokola girmezlerdi. Kendileri için «fütüvvetlû» lakabı kullanılır, okumuşlarına «efen­di», okumamışlarına «ağa» diye hitap edi­lirdi. İkinci Meşrutiyetten (1908) sonra öteki rütbelerle birlikte rabia da kaldırıldı. (M)