RADYOGRAFİ

Tarih 18 Haziran 2009

RADYOGRAFİ i. (fr. radiographie). Yal­nız X ışınlarını geçiren bir kutudaki hassas bir film üzerinde X ışınlarının iz bırakması ve bu özellikten faydalanılarak resim çek­me. (Bu iş için kullanılan kutu alüminyum gibi hafif bir madenden yapılır.)
— Sanay. Bk. radyometalografi.
— ANSiKL. Tıp. Radyografi için kullanılan röntgen filmi, genellikle X ışınlarının etki­siyle fluorışıl hale gelen iki levha arasına yerleştirilir. Bu levhalar X ışınlarının etki­sini fazlasıyle artırır ve poz süresinin kı­saltılmasını sağlar. Radyografi, akciğer ha­va peteklerinde bulunan havanın sağladığı kontrast sayesinde, özel bir hazırlığa ihti­yaç göstermeden göğsün ve kalbin görüntü­lerini verir. Kalsiyumla yüklü olan iskelet radyografide çok iyi belirir; içinde fazlaca kalsiyum tuzu bulunan anormal oluşum­lar da (böbrek ve safra taşı, kireçlenmiş lenf düğümü, fibrom v.b.) çok iyi görülür. Organizmaya giren ve bileşiminde ağır bir maden bulunan yabancı cisimler de radyografilerde hemen seçilir.
Sindirim kanalı, böbrek, safra kesesi, dölyatağı, kalp ve da­mar gibi içorganlarm radyografide görünebilmesi için, sunî olarak, saydam olmayan bir maddeyle doldurulması gerekir. Sindi­rim kanalı için baryum sülfat, öteki organ­lar içinse, ağız veya şırınga yoluyle veri­len iyotlu maddeler kullanılır. İçinde boş­luk bulunan bazı organlar, gaz (azot) şı­rınga edilerek görünür hale getirilir; gaz, bu organları çevredeki dokulara göre daha saydam hale getirir. Eklem ve beyin radyografileri bu şekilde yapılır. Diş radyografisi 3X4 sm büyüklüğündeki bir filimle yapılır. Filim, muayene edilecek di­şin veya bölgenin arkasına yerleştirilir; X ışını kaynağı dıştadır. Buna «ağız içi» me­todu denir. Daha geniş veya ulaşılması im­kânsız alanları muayene edebilmek için ağız boşluğunun dışına daha büyük boyutlu bir filim konabilir; buna da «ağız dışı» rad­yografi metodu denir.
— G. santl. Resim alanında kullanılan rad­yografi, resimdeki eski izleri, resme eklen­miş olan kısımları ortaya çıkarır ve resmin eskiliği veya sahteliği konusunda kesin bir karara varmayı sağlar. (L)