RAHBE

Tarih 19 Haziran 2009

RAHBE, bugün El-Meyadin, Suriye’de Fı­rat’ın sağ kıyısında şehir. Halife Memun za­manında (813-833) Malik bin Tavk bin Attabül Taglibî tarafından kuruldu. Onun ölümün­den sonra (874), İbni Ebül Sac şehre hâkim oldu (833). 928′de şehir Karmatilerden Ebu Tahir tarafından alındı, halk öldürüldü.
Sonraki yıllarda meydana gelen savaşlar ahbasî kumandanlarından Âdil’in Bağdat’tan gelerek şehri ele geçirmesiyle sona erdi. Hamdanîlerden Nâsırüddevle zamanında Taglibîlerden Ceman, Rahbe’de isyan etti. Karışıklıklara son vermek için Ceman Rah­be’den çıkarıldı ve öldürüldü. Nâsırüddevle’nin ölümünden sonra (968) şehir oğ­lu Ebu Talib’e kaldı. 978′de Büveyhoğullarından Adududdevle’nin eline geçti. 1009′da Hafaci tarafından alındı.

Hafaci’nin Mısır fatımîlerinden Hakim’in ordu­suna yenilmesi üzerine şehir Mısırlıların eli­ne geçti. Daha sonra da Selçuklular şehre hâkim oldular. Melikşah, şehri, yakınında­ki Harran, Saruc, Rakka ve Habur şehir­leriyle birlikte ıkta (dirlik) olarak Muhammed bin Şerefüddevle’ye verdi (1086). 1096′da Hilla hâkimi Kürboğa, şehri ele geçir­di ve yağmaladı. Kürboğa’nın ölümü üze­rine Rahbe, Alparslan’ın kumandanlarından Kaymaz’ın yönetimine geçti (1103). Sonra Şam sultanı, Rahbe’yi aldı ve şehre Muham-med bin Sebbakül Şeybanî’yi vali tayin et­ti. 1107′de İmadeddin Zengi’nin kumandanı Çavlı, sonra da Zengi’nin oğlu Kutbeddin şehri işgal etti (1150). 1157′de meydana ge­len büyük bir depremden zarar gören Rah­be, Nureddin Zengi tarafından Selâhaddin Eyyubî’nin amcası Şirkuh’a verildi (1164). Hemen hemen boşalmış olan şehrin yöneti­mini Yusuf bin Mellah’a bırakan Şirkuh, Fırat’a 5 km uzaklıkta bir yerde bir hisarla Rahbeül Cedide şehrini kurdu. Bu yeni Rah­be şehri, Suriye ile Irak arasında önemli bir kervan konak yeri durumundaydı. Şe­hir, uzun süre Şirkuh ailesinin elinde kaldı.

Sultan Baybars 1264′te buraya bir mısırlı vali tayin etti. Moğollar Olcaytu zamanında Rahbe’yi kuşattılar (1313), fakat alamadı­lar. 1320′de tahrip edilen şehir 1331′de Fı­rat’ın taşan suları altında kaldı. (M)