RAMAZAN bayramı

Tarih 20 Haziran 2009

RAMAZAN bayramı, müslümanlarm oruç ayı olan ramazanın bitiminde 3 gün kutla­nan bayram.
Ramazan bayramı, Hicretin ikinci yılın­dan sonra kutlanmağa başlandı. Bu bay­ramda yapılması gereken bütün törenler ve ibadetler (bayram namazı) Hz. Muhammed tarafından düzenlendi. İlk Rama­zan bayramiyle ilgili işlemler de onun ta­rafından yapıldı. Bayram, ramazan ayının son günü olan arefeden sonra başlar ve üç gün sürer. Bu süre içinde bütün resmî ku­rumlar tatile girer. Sabah ezanınından sonra bayram namazı kılınır. Bayram namazını yalnız erkekler kılar. Namazın bitmesiyle bayrama girilir.
Ramazan bayramının üç ay­rı özelliği vardır:
1. müslümanlar zekât gö­revini bu bayramda yerine getirir;
2. müslü­manlar arasında karşılıklı görüşme, barışma ve birbirini ziyaret etme ve hediyeleşme adettir;
3. müslümanlar bu bayramda, özel­likle bayram namazından sonra yakınlarının kabirlerini ziyaret ederler.
Ramazan bayra­mı oruç süresinin bitmesi dolayisiyle yapı­lan bir tören niteliğindedir. Bu bayramda, ziyaretçilere şeker sunmak töresi yerleşmiş bir gelenek olduğu için bayrama, Şeker bay­ramı da denir. Ramazan ayında olduğu gibi, Ramazan bayramında das yoksullara yardım etmek; hastaları, kimsesizleri, çocukları se­vindirmek; sadaka ve zekât vermek gerekli­dir. Bayramın önemli özelliklerinden biri de büyüklerin küçüklere hediyeler vermesi, hiç değilse bir mendil armağan ederek gönül al­masıdır. Yaş bakımından küçük olanların, büyükleri ziyaret etmeleri gereklidir. Rama­zan ayında geceleri aydınlatılan ibadet yer­leri, bayram süresince de aydınlatılır. Ra­mazanın son haftasında bayrama hazırlık olarak evler temizlenir, bayramlık elbiseler dikilir.
Anadolu köylerinde, Ramazan bayra­mında şenlikler düzenlenir; davul, zurna, ke­mence gibi yerli çalgılar çalınır, halk oyun­ları oynanır. Bazı yerlerde bayramda yoksul­lara yemek yedirilir. Şehirlerde, özellikle askerî birliklerin bulunduğu bölgelerde bay­ramın gelişi topla bildirilir; bayram günleri­nin belli saatlerinde (genellikle namaz va­kitleri) top atılır. Bayram yerlerinde ço­cuklar için salıncaklar, atlıkarıncalar v.b. eğlenceleriyle lunaparklar kurulur. Bazı Anadolu kasabalarında, halk tarafından ge­ce eğlenceleri, küçük fener alayları dü­zenlenir. Osmanlı imparatorluğunda, dev­let düzeni, islâm dini kurallarına dayan­dığı için Ramazan bayramı da resmî bir bayram olarak kutlanırdı. Geceleri fener alayları, şenlikler düzenlenir, geçit tören­leri yapılırdı. Devlet büyükleri rütbe sı­rasına göre padişahın huzuruna çıkar ve bayram tebriklerini bildirirlerdi. Cumhu­riyetin ilânından sonra (1923) Ramazan bayramı resmî bayramlar arasına sokulma­dı, ama bayram günleri resmî tatil olarak kabul edildi. Bir dinî bayram olarak kaldı. Bugün, şeriata göre yönetilen bazı islâm ül­kelerinde Ramazan bayramı devletin resmî bayramı olarak kutlanır. (M)