RAMAZANOĞULLARI

Tarih 20 Haziran 2009

RAMAZANOĞULLARI, Adana bölgesinde hüküm sürmüş olan bir türk beyliği. Ramazanoğullarının bağlı olduğu Üçok Türkmen­leri moğol saldırısı sırasında Anadolu’ya gel­diler.
Anadolu’nun moğol hâkimiyetine geç­mesi üzerine Memlûk devleti topraklarına geçtiler. Sultan Baybars (1261-1277) onları Çukurova’dan Gazze’ye kadar uzanan böl­gede yerleştirdi ve beylerine dirlikler ver­di. Ramazanoğulları, Üçok Türkmenlerinin yüreğir boyuna bağlıydı. Yüreğirlerin kışlak­ları, Adana’nın güneyinde Seyhan ve Cey­han ırmakları arasındaydı. Ramazanoğulları beyliği bu türkmenlerin beylerinden elan Ramazan Bey tarafından kuruldu. Ramazan Bey 1352′de Memlûklar tarafından Duikadıroğlu Karaca Beyin yerine Elbistan emîri tayin edildi. Türkmenlerin emîrliği de ona verildi. Ramazan Beyden sonra yerine oğlu İbrahim Bey geçti. Sarimeddin unvanını alan ibrahim Bey Adana naibi oldu ve Sis’i Memlûklardan almak için Dulkadıroğlu Ha­lil Bey ile birleşti (1376).
Yapılan savaşta Türkmenler yenildiyse de ikinci bir savaş­ta Memlûkları yenmeyi başardılar; sonra Memlûklara karşı Karamanoğlu Alâeddin Ali Bey ile birleştiler. İbrahim Beyden son­ra yerine kardeşi Ahmed Bey geçti. Bey­liğinin ilk zamanlarında Memlûklarla dost­luk ilişkileri kurdu. Halep valisi Timur-taş’ın isteği üzerine Halep’e saldıran arap emîri Nueyr’i yenerek Halep’i kurtardı (1401). Kızını memlûk sultanı Ferec’e ver­di. Tarsus’u Karamanoğullarından alarak burada hutbeyi memlûk sultanı Melikül Müeyyed adına okuttu (1415). ölümünden sonra yerine oğlu İbrahim Bey geçti. İb­rahim Bey Tarsus’u geri almak isteyen Ka­ramanoğlu ile birleştiğinden memlûk sul­tanı Melikül Müeyyed tarafından beylikten indirilerek yerine kardeşi Hamza Bey getirildi (1418); fakat Adana, ibrahim Beyin, elinde kaldı, ibrahim Bey daha sonra Kahire’de öldürüldü (1427). Bundan sonra Çu­kurova, memlûk valileri tarafından yöne­tilmeğe başlandı ve Ramazanoğulları bey­liği eski önemini kaybetti. Ramazanoğul-larının başına geçen Uylük ve Dündar Bey gibi beyler Memlûklara sadık kaldılar; on­lara dulkadıroğlu beyi Şehsuvar ile yaptık­ları mücadelede yardım ettiler. Ramazanoğulları, osmanlı-memlûk savaşlarında da Memlûkların tarafını tuttular. Ramazanoğlu Ömer, Adana’yı ele geçiren Osmanlılara esiı düştü (1485).

Mısır’ın ve Suriye’nin Osmanlı devletinin eline geçmesinden son­ra Ramazanoğulları beyliği Osmanlılara bağ­landı. Bu aileden Pirî Bey, Osmanlı dev­leti hizmetine geçti ve Şam beylerbeyliğine kadar yükseldi; bu görevde öldü (1569). İb­rahim Bey, Sis sancakbeyi oldu. Kubad Bey Karaman, içel, Aclun, Trabzon sancakbeyi ve Basra beylerbeyi oldu; 1554′te öldü. (-> Bibliyo.) [M]