RAMPUR

Tarih 22 Haziran 2009

RAMPUR, Hindistan’da (Uttar Pradeş) şehir, Delhi’nin doğusunda; 135 600 nüf. Pamuk, kimyasal madde ve elektrik malze­mesi fabrikaları.
• Tarih. Hindistan’da müslüman hâkimi­yetinin kurulmasından sonra Rohilkhand’a göç eden Afganlılar ile Patanlar, bu­rada zamanla kuvvetlendiler. Kuzey Hin­distan’da XV. yy.ın ikinci yarısında Lûdilerin Şir Şahlar devrinde de Surların yö­netiminde hâkimiyet kurdular. Evrengzib’in ölümünden sonra dağılan Hint – Türk imparatorluğunun yerine birçok afgan ida­rî bölgesi kuruldu.
Bu sırada ünlü kuman­danları Davud Han idi. Onun evlâtlığı Ali Muhammed Han, ücretli askerleriyle kuv­vetini artırdı. Bir süre sonra da bağlı bu­lunduğu iran hükümdarı Nadir Şaha ver­gi ödememeğe başladı. Ali Muhammed’in kuvvetlenmesini kendisi için tehlikeli gören üz hâkimi Safder Ceng’in de kışkırttığı Nadir Şah, Rohilkhand üstüne yürüdü; Ali Muhammed esir alındı.

Bir süre sonra affedilerek ülkesine döndü (1748). ölümün­den sonra oğulları küçük oldukları için dev­letin yönetimi, Hafız Rahmet Han ile Dundi Han adlı iki kumandanın eline geç­ti. Onların zamanında çıkan karışıklıklar devletin durumunu sarstı. Rohilkhand’a saldıran (1771) Maratalara karşılık Üz nevvabı (vezir) Şücaüddevle’den yardım iste­yen Hafız Rahmet Han, bu yardıma karşılık ona 40 lak (4 milyon) rupi vermeyi kabul etti; fakat parayı ödemedi. Şücaüd-devle, Hindistan valisi ingiliz Warren Hastings’ten yardım alarak Rohillalar üstüne yürüdü ve onları yenerek, Rampur’u ele geçirdi. Bu savaşta Hafız Rahmet Han öl­dü. Rohillaların başına geçen Ali Muham­med Hanın oğlu Feyzullah Han, Şücaüd-devle ile yaptığı anlaşmaya göre Rampur ve öteki bölgeleri içine alan bir dirlik elde etti. Şücaüddevle’nin ölümünden (1775) sonra yerine oğlu Asavüddevle geldi. Rohilk­hand 1801′de ingilizlerin eline geçti. (M)