RAZİ

Tarih 24 Haziran 2009

RAZİ, müslüman tarihçiler yetiştiren endülüslü bir ailenin adı.

Tahran yakınında Rey asıllıdır. — MUHAMMED BİN MUSA BİN BE­ŞİR, arap tarihçisi (Rey-Elvira 886). öğre­nimini doğduğu yerde gördü. Sonradan ti­caret yapmak amacıyle Kurtuba’ya yerleşti (864). Emevi emirlerinden Muhammed bin Abdurrahman tarafından İspanya’da bazı resmî görevlere getirildi. Elvira’da elçilik yaptı.
Arap dili ve kültürü üstünde geniş ölçüde çalışmaları vardır. Eserlerinin çoğu kayboldu. Zamanında başkaları tarafından yazılan kitaplarda ondan aktarılan parça­lar vardır. Muhammed bin Musa, daha çok İspanya’nın müslümanlar tarafından alınışı ve oraya göçen müslüman kabilelerin ha­yatlarını anlatan Kitab-ür Râyat (Bayraklar Kitabı) adlı küçük eseriyle ün kazandı.

Bu risalenin bugün avrupa kütüphanelerinde yazma nüshalaıı vardır. —AHMED BiN MU­HAMMED (Kurtuba, ? 888-ay.y. 955). Mu­hammed bin Musa’nın oğlu. Ahmed bin Halid ve Kasım bin Asbag gibi çağının bil­ginlerinden ders gördü. Daha çok ispanya tarihi üstünde çalıştı. Babası gibi, o da İs­panya’da yerleşen arap kabilelerini, yaşayış­larını inceledi. Tarih Muluk-ül-Endelus (Endülüs Melikleri Tarihi), Kitab fi Sıfat-il-Kurtuba (Kurtuba’nın Nitelikleri Üstüne Ki­tap) ve ispanya Araplarınm nesepleri üs­tüne Kitab-ül-istiâb (Tarih Konularını Kap­sayan Kitap) adlı kitaplaıı yazdığı hayatı hakkında bilgi veren kaynaklarda belirtilir.

— İSA BİN AHMED BİN MUHAMMED (X. yy.sonları). Ahmed bin Muhammed’in oğlu. Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. Kurtu­ba sarayında hâciblik görevinde bulundu. Saray hâciblerinin hayatlarını, görevlerini anlatan Kitab-ül-Hücab li-l-Hülefa bi’l-Endelus (Endülüs Halifelerinin Hâcibleri Hak­kında Kitap) adlı bir eseri vardır. (M)