REN kütlesi (şistli)

Tarih 27 Haziran 2009

REN kütlesi (şistli), Batı Almanya’­da yaşlı kütle, Ren’in her iki kıyısında, Ardenne’in uzantısında.

Şistli Ren kütlesi iyice kıvrılmış birinci za­man tabakalarından meydana gelir; özel­likle şistlerden ve birkaç kuvars tabaka­sından (taunus kuvarsı) oluşan katları yer yer binişir. Tebeşir çağında ve üçüncü zamanda birçok aşındırma yüzeyiyle kütleşen dağ, özellikle Oligosenden beri yükselmeğe başlamıştır; bu çok yavaş yüksel­menin izlerine, tektonik hareketlere rağ­men çığırlarını muhafaza eden Ren ve Moselle’in taraçalarının da gösterdiği gibi bu­gün de rastlanır: bu iki akarsunun vadile­rinin gömülmesi ve küçük kollarının sertli­ği bu şekilde açıklanır. Eifel’de de çok yakın bir tarihe kadar volkanik olaylar de­vam etmiştir.

Yaylaların yükseltisi azdır (400-700 m). En yüksek doruklar, Hunsrück ve Taunus’ta olduğu gibi yükselmiş, sıralar halinde ku­vars damarlarından meydana gelir. İklim sert, yağışlı, sisli, karlı ve rüzgârlıdır. Ta­rım şekilleri ilkeldir: fundalıklarda hayvan­cılık ve ormanı yakarak tarla açma. Köy­ler ıssızlaşmaktadır. Buna karşılık mahfuz ve güneşli vadiler (büyük ulaşım yolları) zengindir. Moselle ve Ren vadilerinde gü­zel bağlarla örtülü, çok turist çeken kasa­balar vardır. Lahn vadisinde maden yatak­ları da işletilir.

Vadilerin birbirinden ay­rıldığı noktada yer alan Koblenz, kütlenin bir kısmının iktisadî merkezidir. Ama ya­kındaki sanayi bölgelerinin (özellikle Ruhr, Frankfurt ve Aachen) çekiciliği, göç hareketlerine yol açar: her sanayi bölgesindeki işçilerin büyük kısmını yoksul dağ köylü­leri meydana getirir. (L)

RENKYUVAR blş. i. Astron. Bk. kro­mosfer.