RENDE

Tarih 27 Haziran 2009

RENDE i. (fars. rendtden, yontmak, düzlemek’ten). Marang. Ağaç parçaların yüzeyini ince talaş kaldırarak düzeltmeğe yarayan tığlı âlet. (Bk. ANSiKL.)

|| Rende tığı, bir rendenin kesici ağzını meydana getiren çe­lik lama. || Çift rende, tığı üzerinde kapak bulunan ve ince rendeleme işlerinde kullanı­lan rende. Dişli rende, tığının ucu dişli ve kesme açısı büyük olan, ağaçta kanallar açarak rendeleme yapan özel rende. || Ka­ba rende, tığının ağzı hafifçe eğik olduğu için kaba talaş kaldıran rende. (Bk. KABA.)

|| Kızak rendesi, kırlangıç kuyruğu kanal geçmede erkek parçayı rendelemeğe yarayan özel rende. || Kordon rendesi. Bk. KORDON. // Makta rendesi, masif ağaç baş­larını rendelemekte kullanılan, gövde kıs­mı dökme demirden yapılmış rende. (BAŞAğAÇ RENDESİ de denir.) || Perdah ren­desi, kesme açısı çift rendeden daha dik, tığı kapaklı, hassas yüzey işlerinde kullanı­lan küçük rende.

— Mutf. Üzerinde küçük delikler ve kesici çıkıntılar bulunan, bazı madelerî sürterek toz veya küçük parçalar haline getirmeğe yarayan mutfak âleti, // Rendeden geçirile­rek ufalanmş madde: Havuç rendesi. Sa­bun rendesi. || Rende reçeli, ağaçkavununu rendeleyerek yaplan reçel.
— Tütüncülük. Rende enfiyesi, iri kıyılmış enfiye.

— ANSiKL. Marang. Rende, yontucu âlet­lerin ilk örneğidir; planyalar da bu gruba girer. Yüzey bitirme işlerinde kullanılan bu hafif el âletinde asıl çalışan parça, kesici ağzı su verilmiş takım çeliğinden yapılan ve rende tığı denilen bir bıçaktır; tığ ge­nişlikleri normlaştırılmıştır ve 36 ile 70 mm arasında değişir. Tığa paralel bir kar­şılık demiri veya kapak, kaldırılan talaşı keser ve tığın ağaca çok derin girmesini, böylece ağacın lif lif kalkmasını önler. Rende gövdesi, ortalama 22 sm uzunluğun­da ve 7 sm yüksekliğinde bir dikdörtgen­ler prizmasıdır; gövdenin genişliği tığ geniş­liğine bağlıdır Tığ, gövde tabanından dı­şarıya doğru hafif bir çıkıntı yapar ve ağaca 45°’lik bir açı altında girer. Bk. Kes­me AÇI’sı.

♦ Rendeli sıf. Rendesi olan, rendesi bulu­nan. | Rendelenmiş: Rendeli tahta. (LM)