RESSİLER

Tarih 29 Haziran 2009

RESSİLER, Beni Tabataba da denir, Ye­men’de hüküm sürmüş olan bir sülâle (897-1300).

Sülâlenin adı, Ali bin Ebutalib’in oğ­lu Hasan’ın soyundan olan ilk imam Kasım Ressi’nin babasının unvanından gelir. Resilerin ilk çalışmaları Taberistan’da oldu.

— YAHYA BİN HÜSEYİN (859-911), Ali bin Ebutalib’in torunlarından Zeyd’in halefiydi. Medine’de dindar bir bilgin olarak tanındı. Yahya bin Hüseyin yeğenleri olan Taberistan’daki zeydî imamlarına yaptığı bir ziya­retten sonra burada kalamadı ve Güney Arabistan’a gitti; taraftarlarıyle birlikte Sa­na’ya yakın Sa’de şehrini aldı (897). Bir süre sonra da Necran’ı ele geçirdi, imamül Hadi ilel hakk (doğru yola yöneltici imam) unvanıyle halkı peygamber ailesine bağlanma­ğa çağırdı. Necran’da, hıristiyanlar, müslümanlar ve bedeviler arasında uzlaştırıcı çalışmalar yaptı; gittikçe daha çok taraftar kazandı. Sana şehrini birkaç kere ele geçir­diyse de sonunda daha kuvvetli olan Karmatîlere bırakmak zorunda kaldı; —MURTAZA EBüL KASIM MUHAMMED, Yahya bin Hüseyin’in oğlu. Muhammed, Sa’de’yi ida­re merkezi yaptı. Hamdan, Necran ve Havlan’a hâkim oldu; —NASIR AHMED (Öl.934), kardeşi Muhammed’in yerine geçti.

Kar­matilerle yaptığı savaşta Beni Ya’fur tara­fından yenilgiye uğratıldı, öldükten sonra iki oğlu arasında taht savaşları çıktı; —KASIM (öl. 956), Nasır Ahmed’in oğlu. Sana’yı aldı (956); fakat aynı yıl öldürüldü; —YUSUF, NASIR AHMED ‘in torunu olan Yusuf, Sana’yı yabancı saldırılarından korudu; — KASlMüL mansur (öl. 1003), Yemen’de Ressilerin ataları olan Kasımül Ressi’nin torunlarından Kasımül Mansur, Bişe’den Sa’­de’ye çağrıldı. Sa’de’ye gelerek Ressilere imam olan Kasım, Sana’yı elinde tuttu; — mehdiül Hüseyin (öl. 1014), Kasım’ın oğlu. Babasının yerine geçti. Elhan’dan Sana’ya kadar olan bölgelerde hükümdar olarak tanındı. Hüseyin, mehdîliğini de ile­ri sürdü; —ebül haşimül hasan (öl. 1039), Hicaz’da bulunan Ebül Haşim el-Hasan Sa’de’ye gelerek imam oldu. ölümünden sonra Ressiler soyundan olma­yan Ebül Feth Deylemî, Yemen’e geldi. Sa’de’yi ele geçirdi.

Böylece Ressiler hâ­kimiyetlerini kaybettiler. 1039′dan 1137′ye kadar Ressiler sülâlesinin başında bulu­nanlar bilinmiyor; — mütevekkil ahmed (öl. 1171), Nasır Ahmed’in torunla­rından Süleyman’ın oğlu. 1137′de imam ol­du. Sa’de, Necran ve Cevf bölgelerinde hü­küm sürdü. Hemdanî hükümdarı Hatim bin Ahmed’i yenerek Sana’yı aldı. Sonra da Zebid’i ele geçirdi. Karmetîlere karşı başarılı savaşlar yaptı, ölümünden sonra kısa bir karışıklık devresi meydana geldi; —mansur abdullah bin hamza (öl. 1218), 1197′de imam oldu. Sana’yı aldı; fakat Yemen’de eyyubî sultanı Muizzüddin ismail karşısında tutunamadı ve Sana’yı Eyyubîlere bırakarak daha kuzeye çekildi. Hayber ve Yenbu’dan vergi aldı.

1214′te Sana’yı ele geçirdi. Zemar’ı da ülkesine kattı ve Lehic’e saldırılar yaptı; ancak askerleri savaştan yorulduğu için Sana’yı bırakmak zorunda kaldı. Hamza’dan sonra gelen ressi imamları şunlardır: —nasır izzeddin muhammed ve hadi necmeddin yahya (1218-1226); mehdi ahmed bin hüseyin (1226-1258); müte­vekkil şemseddin ahmed (1258-1281);
muntasır davud (1281-1300). Bundan son­ra Yemen’de iktidar Tahinlerin eline geç­ti. (M)